Voedingskennis.nl

Voeding, diëtetiek en leefstijl

'Informatorium voor Voeding & Diëtetiek' is nu Voedingskennis.nl

  • IVD, al ruim 40 jaar hét naslagwerk over voeding en diëtetiek 
  • Betrouwbare informatie over gezonde (duurzame) voeding, leefstijl en meer
  • Door en voor professionals uit wetenschap en praktijk

Categorieën

Voedingsstoffen
Voedingsmiddelen
Klinische voeding
Voeding in verschillende levensfasen
Voeding en gezondheid
Voedingsvoorlichting en -gedrag
Dieetbehandeling bij ziektebeelden
Uit de praktijk
Het werkveld van de diëtist

Updates


Medicatie ter behandeling van obesitas

De obesitaspandemie is de laatste decennia sterk toegenomen en leidt tot diverse gezondheidsproblemen, financiële kosten voor de maatschappij en stigmatisering. De eerste keuze voor de professionele behandeling van obesitas is een erkende gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) waarbij de focus ligt op voeding, beweging en gedragsverandering. Wanneer dat onvoldoende effect heeft, kan medicatie ter ondersteuning worden toegepast. In Nederland zijn drie medicijnen beschikbaar voor de behandeling van obesitas, te weten liraglutide (Saxenda®), naltrexon/bupropion (Mysimba®) en orlistat (Alli®, Orlistat®, Xenical®). Semaglutide (Wegovy®) is in Nederland wel geregistreerd voor de behandeling van obesitas, maar (nog) niet beschikbaar. Liraglutide en naltrexon/bupropion grijpen in op het eetlustcentrum in de hersenen (hypothalamus) waardoor de eetlust en de voedselinname afneemt. Orlistat vermindert de absorptie van vetten uit de voeding waardoor die niet door het lichaam worden opgenomen. Al deze middelen leiden tot gewichtsverlies en verbeteringen van cardiometabole risicofactoren, maar zijn niet zonder bijwerkingen. In dit artikel wordt ook obesitasmedicatie beschreven die buiten Nederland beschikbaar zijn, die in ontwikkeling is en die niet (meer) op de markt is, zodat ook daar kennis over wordt verkregen. De hoeksteen van de behandeling van obesitas blijft echter een leefstijlinterventie, bestaande uit een voedings-, beweeg- en gedragscomponent. Medicatie kan eventueel ondersteuning bieden voor mensen die daarvoor in aanmerking komen.

Artikel

Sondevoedingsafhankelijkheid en het weanen (ontwennen) van sondevoeding bij kinderen

Onder sondevoedingsafhankelijkheid bij kinderen verstaan we het actief weigeren van de orale inname van voeding of drinken na het afbouwen van sondevoeding. Het is een van de potentiële gevolgen van langdurige sondevoeding bij kinderen. De ontwikkeling hiervan heeft meestal een multifactoriële oorsprong en kan onbehandeld maanden tot jaren blijven bestaan. Het kan voorkomen bij voedings- en eetstoornissen, zoals Pediatric Feeding Disorder (PFD) en de vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (ARFID)). De behandeling heeft als doel het ontwennen (weanen) van de sondevoeding en vereist een multidisciplinaire aanpak. Gedragstherapieën en klinische hongerprovocatie zijn voorbeelden van wetenschappelijk onderbouwde behandelingen, waarbij de diëtist de afbouw van sondevoeding en de opbouw van orale inname begeleidt en aandacht heeft voor de individuele behoefte van het kind. Zowel behandelde als onbehandelde sondevoedingsafhankelijkheid heeft op de lange termijn potentieel negatieve gevolgen voor het voedingsgedrag, de groei en de ontwikkeling van het kind. Daarom verdient preventie voldoende aandacht vóór de start en tijdens het geven van sondevoeding.

Artikel

De invloed van voeding en leefstijl op het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS)

PCOS is de afkorting voor het Polycysteus Ovarium Syndroom. Dat betekent dat er meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten) in de ovaria (eierstokken) aanwezig zijn, maar de eisprong blijft gedeeltelijk of volledig uit. Een vrouw met PCOS maakt te veel oestrogeen aan. Verstoring in de hormoonbalans kan verschillende klachten geven. Het beeld van PCOS is bij elke vrouw anders. Kenmerkend zijn naast aanwezige cysten (meer dan 12) klinische en/of biochemische kenmerken van hyperandrogenisme en/of oligo-/anovulatie. Daarnaast bestaat er een verhoogd risico op complicaties zoals overgewicht/obesitas, diabetes mellitus type 2, angst- en depressiesymptomen, onvruchtbaarheid en een lage vitamine D-status. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat een gezondere leefstijl bijdraagt aan een natuurlijk herstel van de hormoonbalans. De symptomen kunnen hierdoor afnemen en er kan zelfs (weer) een regelmatige cyclus ontstaan. Het doel van de dieetbehandeling is het verhogen van de insulinegevoeligheid, streven naar gezond gewicht en/of gewichtsbehoud, voldoende beweging, streven naar optimale vitamine D-status en bewustwording wat betreft de samenstelling van voeding met extra aandacht voor koolhydraten, vezels en vetzuursamenstelling. Het is de rol van de diëtist om de vrouw te informeren over de dieetadviezen bij PCOS en te begeleiden/coachen bij het integreren van deze adviezen en bij eventuele knelpunten.

Artikel

De invloed van voeding en beweging op sarcopenie

De Nederlandse bevolking bestaat voor een groeiend deel uit ouderen. Zij hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van de progressieve spieraandoening sarcopenie. Sarcopenie wordt gekenmerkt door verlaagde spierkracht en -massa, en kan leiden tot verstrekkende gezondheidseffecten, zoals een verhoogd risico op vallen en breuken, hart- en vaatziekten, verlaagde kwaliteit van leven en verhoogde mortaliteit. Sarcopenie ontstaat door verschillende factoren die zich over de levensjaren voortdoen, zoals inflammatie, hormoonveranderingen en veranderingen in het spiermetabolisme. Maar ook voeding en beweging hebben grote invloed op de ontwikkeling en progressie van sarcopenie. Sarcopenie kan gesignaleerd en gediagnosticeerd worden met behulp van het ‘Find cases-Assess-Confirm-Severity (FACS)’ stappenplan. Na diagnosticering kan een leefstijlinterventie gestart worden met de focus op zowel voeding als beweging. Voor de voeding speelt eiwit een hoofdrol. Daarnaast zijn er indicaties voor de positieve invloed van vitamine D, magnesium, selenium en omega-3-vetzuren op ontwikkeling en behandeling van sarcopenie. Naast voeding is beweging belangrijk in het voorkomen en afremmen van sarcopenie. De effecten van voeding en beweging werken synergistisch op sarcopenie, daarom is goede interprofessionele samenwerking tussen diëtist en fysiotherapeut belangrijk in het voorkomen en behandelen hiervan.

Artikel

Nederlandse Vragenlijst voor Eetgedrag en de diëtist

Slechts bij 10 tot maximaal 20 % van de deelnemers leidt een vermageringsprogramma tot blijvend gewichtsverlies. De rest heeft het verloren gewicht er weer snel aan, soms zelfs met rente: het beruchte jojoën. In dit hoofdstuk komen mogelijke verklaringen voor deze gewichtstoename aan de orde en op welke wijze potentieel succesvolle of niet-succesvolle ‘lijners’ eenvoudig en valide kunnen worden opgespoord met behulp van de Nederlandse Vragenlijst voor Eetgedrag (NVE). Hiertoe worden de achtergrond en toepassing van de NVE besproken, evenals de rol die de diëtist hierbij kan spelen.

Artikel

Extra

Minicollege #4 Voedingskennis.nl | Vitamines

De serie wordt afgesloten met een vierde minicollege over vitamines. Daar kan hoogleraar voeding & farmacologie prof. dr. Renger Witkamp alles over vertellen. Majorie Former (hoofdredacteur Voedingskennis.nl) gaat met hem in gesprek.

Waarom Voedingskennis?

De kennisbank over voeding, diëtetiek en leefstijl
Geschreven door professionals
Toepasbaar voor, tijdens of na een consult
Altijd, overal en makkelijk doorzoekbaar